افزایش روزافزون جمعیت، مصرف گسترده منابع طبیعی و تولید پسماند سبب شده است مدیریت پسماند به یکی از اولویت‌های اصلی توسعه پایدار تبدیل شود. در این میان، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در چارچوب انقلاب صنعتی چهارم و اتخاذ رویکرد اقتصاد چرخشی، افق‌های تازه‌ای برای بهبود کارایی، کاهش هزینه‌ها و ارتقای پایداری زنجیره‌های تأمین پسماند فراهم کرده است. با وجود این ظرفیت‌ها، پیاده‌سازی مدیریت هوشمند پسماند با چالش‌ها و موانع متعددی مواجه است که از ابعاد فناورانه و نوآورانه تا محدودیت‌های نهادی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی گسترده را شامل می‌شود.

این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل این موانع در زنجیره تأمین صنعت ۴.۰ انجام شد. در گام نخست، با مرور نظام‌مند ادبیات و تحلیل کیفی، پانزده مانع کلیدی شناسایی گردید. سپس، به کمک مدل‌سازی ساختاری تفسیری، روابط سلسله‌مراتبی و علی میان این موانع ترسیم شد و جایگاه هر یک مشخص گردید. در ادامه، با استفاده از تحلیل MICMAC، موانع بر اساس میزان وابستگی و قدرت هدایت در چهار خوشه مستقل، وابسته، پیوندی و نفوذی دسته‌بندی شدند.

یافته‌ها نشان دادند که عواملی نظیر سیاست‌های ناکارآمد، فقدان الزامات قانونی، همکاری محدود ذی‌نفعان و نبود قابلیت همکاری بین سیستم‌ها در زمره متغیرهای نفو‌ذی اصلی قرار داشته و بیشترین تأثیر را بر سایر موانع دارند. در مقابل، کمبود ظرفیت نوآوری، هزینه‌های بالای پیاده‌سازی و فقدان دانش، عمدتاً وابسته بوده و تحت تأثیر موانع بنیادی قرار می‌گیرند. همچنین مشخص شد، موانعی مانند پیچیدگی فناوری‌ها، کمبود داده و ضعف فرهنگ تفکیک در مبدأ، نقش نسبتاً مستقلی داشته و اثر محدودی بر ساختار کلی سیستم ایفا می‌کنند.